BETON KOMÓRKOWY- NOWOCZESNA TECHNOLOGIA

Wielu inwestorów planujących budowę własnego domu zastanawia się nad wyborem odpowiedniej technologii. Ze względu na dużą ilość dostępnych materiałów budowlanych wybór ten nie jest łatwy. Mając świadomość ogromu kosztów, które trzeba ponieść, każdy chce wybrać materiały trwałe i stosunkowo niedrogie. Warto przy tym zaznajomić się z cechami danej technologii. Wśród wielu propozycji istnieją na rynku materiały określane mianem "betonu komórkowego". Kojarzony jest często z szarymi bloczkami wytwarzanymi niegdyś z nie przebadanych zdrowotnie popiołów wielkopiecowych. Tymczasem współcześnie wytwarzane w tej technologii materiały budowlane posiadają różny skład ale w większości przypadków nie tylko są bardzo czyste ekologicznie, ale nawet pod względem tzw. radiacji składników są mniej szkodliwe od tradycyjnych wyrobów ceramicznych. Beton komórkowy należy do grupy tzw. betonów lekkich. Do najstarszych lekkich betonów należą betony z kruszywa naturalnego; betony z pumeksu stosowane od ok.120 lat i betony z lekkiego żużla wielkopiecowego od ok. 90 lat. W 1925 roku wynaleziono technologię wytwarzania lekkiego betonu za pomocą piany (Celolit), a w latach 30 w Szwecji architekt Johan Axel Eriksson opatentował chemiczny sposób wytwarzania porowatej struktury betonu. W latach następnych udoskonalono technologię przez zastosowanie naparzania pod ciśnieniem. Najistotniejszą cechą lekkich betonów jest ich porowata struktura co wpływa na ich lekkość i izolacyjność cieplną. Różne sposoby uzyskiwania porowatej budowy określają różne odmiany lekkiego betonu.

Rodzaje lekkiego betonu:

1. Beton na bazie kruszyw lekkich- wytwarzany z cementu, piasku i żużla lub pumeksu.

2. Trocinobeton- wytwarzany z cementu, piasku i trocin.

3. Pianobeton- składniki podstawowe (piasek, cement, wapno) zostają wymieszane ze specjalnie preparowaną pianą.

4. Gazobeton- do podstawowych składników dodaje się środek chemiczny, który po pewnym czasie od wymieszania powoduje wydzielanie pęcherzyków gazu. Najczęściej używa się domieszki proszku aluminiowego, jako środka porotwórczego, który wchodząc w reakcję z wodorotlenkiem wapniowym powoduje wydzielanie wodoru. Wodór uchodząc z masy, spulchnia ją i umożliwia powstanie tysięcy małych porów.

Mianem betonu komórkowego określa się na ogół pianobeton i gazobeton. Obecnie w budownictwie najczęściej stosuje się wyroby z betonu komórkowego poddawanego autoklawizacji -czyli działaniu wysokoprężnie nasyconej pary wodnej i podwyższonej temperatury. Podstawowymi składnikami do produkcji betonu komórkowego są: cement, wapno, proszek glinowy, piasek lub popiół lotny. Polska jest, po Niemczech, drugim co do wielkości europejskim producentem betonu komórkowego. Wytwarzane obecnie wyroby z betonu komórkowego spełniać muszą surowe normy i są znacznie lepszej jakości od tych produkowanych dziesięć czy piętnaście lat temu. Głównymi wyrobami są bloczki ścienne o różnych wymiarach. W zależności od klasy wytrzymałości można z nich wznosić ściany konstrukcyjne, osłonowe i działowe. Elementy konstrukcyjne mają wytrzymałość na ściskanie nie mniejszą niż 4 Mpa i gęstość objętościową powyżej 550 kg/m3. Elementy o niższych parametrach są używane jako izolacyjne. Oprócz bloczków ściennych wiele firm produkuje wyroby uzupełniające takie jak elementy nadprożowe (kształtki U), kształtki wieńcowe, a nawet elementy do realizacji stropów i stropodachów.

Zalety Do podstawowych zalet betonu komórkowego należą dobre właściwości ciepłochronne, które połączone z dużą wytrzymałością na ściskanie, umożliwiają wznoszenie nawet kilkukondygnacyjnych budynków bez potrzeby docieplania ścian zewnętrznych. Istniejące normowe wymagania izolacyjności cieplnej przewidują dla ścian zewnętrznych jednowarstwowych maksymalny współczynnik przenikania ciepła k=0,50 W/m2K. Wymogi te są spełnione przez ścianę z betonu komórkowego na zaprawie ciepłochronnej lub klejowej gr. 36 cm odmiany M-500 (k=0,44 W/m2K) lub M-400 (k=0,39 W/m2K). Beton komórkowy daje się łatwo obrabiać, można go ciąć - podobnie jak drewno- zwykłymi narzędziami ciesielskimi, co bardzo ułatwia docinanie elementów oraz wykonywanie bruzd i przekuć instalacyjnych. Beton komórkowy ma dobrą paroprzepuszczalność przez co ściany mogą 'oddychać'.

Wady Ujemną cechą betonu komórkowego, wynikającą z jego porowatej budowy, jest nasiąkliwość i łatwość wchłaniania wilgoci z powietrza. Dlatego trzeba chronić go przed zawilgoceniem. Nasiąkliwość ta może być bardzo różna dla wyrobów z różnych firm. Zależy w znacznym stopniu od tego czy pory w betonie są otwarte czy zamknięte. Silnie zawilgocone elementy mają mniejszą wytrzymałość, mniejszą izolacyjność cieplną oraz mogą ulegać kruszeniu pod wpływem mrozu, ponieważ woda uwięziona w porach zamarzając może rozsadzać materiał. Ze względu na te cechy nie powinno się z betonu komórkowego wznosić ścian piwnic jak również konstrukcji nadziemnych poniżej 50 cm od poziomu terenu. Wyroby z betonu komórkowego są kruche, dlatego ważny jest staranny transport oraz ostrożny załadunek i rozładunek. Niektórzy producenci dostarczają materiały na paletach szczelnie zapakowane w folię. W stosunku do wyrobów ceramicznych beton komórkowy ma mniejszą akumulacyjność cieplną i mniejszą izolacyjność akustyczną.

Izolacyjność akustyczna Najlepszą izolacyjność posiadają cięższe odmiany betonu komórkowego. W przypadku ścian zewnętrznych ochrona przed hałasem w dużym stopniu zależy od szczelności i jakości okien i drzwi, ponieważ ściany i tak są grubsze ze względów cieplnych. W przypadku ścian wewnętrznych, zwłaszcza oddzielających segmenty w zabudowie szeregowej lepiej zastosować konstrukcję podwójną z pełną dylatacją.

Odporność ogniowa Beton komórkowy jest materiałem niepalnym o odporności ogniowej przewyższającej inne materiały budowlane. Ściana grubości 24 cm z betonu komórkowego wytrzymuje czterogodzinną próbę ogniową. Dla porównania wymagana odporność ogniowa ścian zewnętrznych w budynkach jednorodzinnych wynosi 0,25 godziny, a budynkach szeregowych i bliźniaczych 1 godzinę.

Wpływ na zdrowie mieszkańców Beton komórkowy wykazuje całkowitą odporność na działanie pleśni i bakterii i pod tym względem nie zagraża ludzkiemu zdrowiu. Przy zakupie elementów z betonu komórkowego produkowanego z dodatkiem popiołów lotnych najlepiej zażądać badań radioaktywności. Poziom stężenia naturalnych pierwiastków promieniotwórczych nie może przekraczać dopuszczalnych wartości. Betony z dodatkiem popiołów mają właściwości podobne do tradycyjnych materiałów ceramicznych. Dla celów budownictwa mieszkaniowego najlepiej jednak wybierać wyroby produkowane z piasku i wapna, których naturalna radiacja jest wielokrotnie niższa. Są to produkty niemieckie i polskie w kolorze białym.

Na rynku dostępne są wyroby z betonu komórkowego o różnych wymiarach i różnych odmian. Najczęściej oferowane są bloczki odmiany 400, 500, 600 i 700, różniące się gęstością pozorną i współczynnikiem przewodności cieplnej l. Im wyższa odmiana, tym większa wytrzymałość i większa przewodność cieplna. Wyroby odmian 500 i 600 można stosować na ściany konstrukcyjne do wysokości trzech kondygnacji, a na ściany osłonowe- bez ograniczenia wysokości. Odmiana 700 posiada jeszcze większą nośność, ale ze względu na mniej korzystne właściwości ciepłochronne nie nadaje się na ściany zewnętrzne jednowarstwowe. Można ją natomiast stosować w ścianach warstwowych (z dociepleniem ) oraz w ścianach wewnętrznych konstrukcyjnych. W ścianach jednowarstwowych należy stosować zaprawy klejące lub zaprawy ciepłochronne. Normalne zaprawy cementowo- wapienne nie nadają się ponieważ tworzą tzw. mostki cieplne i ciepłochronność takiej ściany bardzo się obniża. Realizując ściany jednowarstwowe warto kupować materiał o najwyższej jakości i dokładności wykonania. W ścianach warstwowych z dociepleniem można stosować zaprawę cementowo- wapienną oraz bloczki o mniejszej dokładności.

NAJWAŻNIEJSI PRODUCENCI: (wymiary w mm)

HEBEL HENNERSDORF (Niemcy, Czechy)- bloczki 499/50-375/249, płyty dachowe i stropowe, elementy uzupełniające.
PREFABET KOZIENICE (Polska)- bloczki TERMOREX 590/60,80,120,180,240,300,360/240
PREFABET LIDZBARK WELSKI (Polska)- bloczki 590/60,120,180,300,360/240, kształtki nadprożowe.
PREFABET WARSZAWA (Polska)- bloczki 590/80,120,180,240,300,360/240, kształtki nadprożowe.
PREFBET (Polska)- bloczki 590/60,80,120,180,300,360,420/240, pustaki stropowe SKB, kształtki nadprożowe.
SOLBET (Polska)- bloczki 590/60,80,120,180,240,300,360/240
YTONG OSTROŁĘKA (Polska, Austria)- bloczki 600/50,75,100,150,175,200,240,300,365/200,kształtki nadprożowe (U), płyty stropowe i dachowe, elementy uzupełniające.